Κλίση μετοχών, Αρχαία ελληνικά, θεωρία- ασκήσεις

Κλίση Μετοχών

Μετοχές, είδη μετοχών, υποκείμενο μετοχών (απόλυτη, συνημμένη) στο:

https://filologosab.blogspot.com/2020/03/blog-post_20.html

Μετοχή: Είναι τρικατάληκτο ρηματικό επίθετο με τρία γένη, που σχηματίζεται από το θέμα του ρήματος . π.χ  γράφων, γράφουσα, γράφον

Α) Δευτερόκλιτες μετοχές:      Οι δευτερόκλιτες μετοχές λήγουν σε -μενος, -μένη, -μένον και κλίνονται όπως τα επίθετα σε -ος, -η, -ον.

Αρσενικό                    θηλυκό                                             ουδέτερο

ὁ τοῦ τῷ τὸν ὦ λυόμενος λυομένου λυομένῳ λυόμενον λυόμενε ἡ τῆς τῇ τὴν ὦ λυομένη λυομένης λυομένῃ λυομένην λυομένη τὸ τοῦ τῷ τὸ ὦ λυόμενον λυομένου λυομένῳ λυόμενον λυόμενον

οἱ τῶν τοῖς τοὺς ὦ λυόμενοι λυομένων λυομένοις λυομένους λυόμενοι αἱ τῶν ταῖς τὰς ὦ λυόμεναι λυομένων λυομέναις λυομένας λυόμεναι τὰ τῶν τοῖς τὰ ὦ λυόμενα λυομένων λυομένοις λυομένα λυόμενα

Κατά τον ίδιο τρόπο κλίνονται και όλες οι μετοχές  σε –μένος,-μένη,-μένον

Β) Τριτόκλιτες μετοχές:

Οι τριτόκλιτες μετοχές λήγουν σε:

-ων, -ουσα, -ον π.χ. ὁ λύων, ἡ λύουσα, τὸ λῦον-ας, -ασα, -αν π.χ. ὁ λύσας. η λύσασα, τὸ λῦσαν.

-ὼς, -υῖα, -ὸς π.χ. ὁ ὁ λελυκὠς, ἡ λελυκυῖα, τὸ λελυκός.-είς, -εῖσα, -ὲν π.χ. ὁ λυθείς, ἡ λυθεῖσα, τὸ λυθέν.

-οὺς, -οῦσα, -ὸν π.χ. ὁ  γνοὐς, ἡ γνοῦσα, τὸ γνόν.-ὺς, -ῦσα, -ὺν π.χ ὁ δεικνὐς, ἡ δεικνῦσα, τὸ δεικνύν.

-ῶν, -ῶσα, -ῶν π.χ. ὁ τιμῶν, ἡ τιμῶσα, τὸ τιμῶν-ῶν, -οῦσα, -οῦν π.χ. ὁ δηλῶν, ἡ δηλοῦσα, τὸ δηλοῦν

-ὼς, -ῶσα, -ὼς ή -ὸς π.χ. ὁ ἑστὠς, ἡ ἑστῶσα, τὸ ἑστὠς ή ἑστός.

Μετοχή του ειμί:

Αρσενικό                 θηλυκό                               ουδέτερο

ὁ τοῦ τῷ τὸν ὦ ὢν ὄντος  ὄντι  ὄντα  ὢν ἡ τῆς τῇ τὴν ὦ οὖσα  οὔσης  οὔσῃ οὖσαν  οὖσα τὸ τοῦ τῷ τὸ ὦ ὂν ὄντος  ὄντι  ὂν     ὂν

οἱ τῶν τοῖς τοὺς ὦ ὄντες  ὄντων οὖσι  ὄντας  ὄντες αἱ τῶν ταῖς τὰς ὦ οὖσαι  οὐσῶν οὔσαις  οὔσας  οὖσαι τὰ τῶν τοῖς τὰ ὦ ὄντα  ὄντων οὖσι ὄντα  ὄντα

Μετοχές του λύω:

Αρσενικο                         θηλυκό                            ουδέτερο

λύ-ων λύ-οντος λύ-οντι λύ-οντα λύ-ων λύ-ουσα λυ-ούσης λυ-ούσῃ λύ-ουσαν λύ-ουσα λῦ-ον λύ-οντος λύ-οντι λῦ-ον λῦ-ον

λύ-οντες λυ-όντων λύ-ουσι λύ-οντας λύ-οντες λύ-ουσαι λυ-ουσῶν λυ-ούσαις λυ-ούσας λύ-ουσαι λύ-οντα λυ-όντων λύ-ουσι λύ-οντα λύ-οντα

Αρσενικό     θηλυκό      ουδέτερο

ὁ τοῦ τῷ τὸν ὦ λύσας λύσαντος λύσαντι λύσαντα λύσας ἡ τῆς τῇ τὴν ὦ λύσασα λυσάσης λυσάσῃ λύσασαν λύσασα τὸ τοῦ τῷ τὸ ὦ λῦσαν λύσαντος λύσαντι λῦσαν λῦσαν

οἱ τῶν τοῖς τοὺς ὦ λύσαντες λυσάντων λύσασι λύσαντας λύσαντες αἱ τῶν ταῖς τὰς ὦ λύσασαι λυσασῶν λυσάσαις λυσάσας λύσασαι τὰ τῶν τοῖς τὰ ὦ λύσαντα λυσάντων λύσασι λύσαντα λύσαντα

λελυκ-ὼς λελυκ-ότος λελυκ-ότι λελυκ-ότα λελυκ-ὠς λελυκ-υῖα λελυκ-υίας λελυκ-υίᾳ λελυκ-υῖαν λελυκ-υῖα   λελυκ-ὸς λελυκ-ότος λελυκ-ότι λελυκ-ὸς λελυκ-ὸς

λελυκ-ότες λελυκ-ότων λελυκ-όσι λελυκ-ότας λελυκ-ότες λελυκ-υῖαι λελυκ-υιῶν λελυκ-υίαις λελυκ-υίας λελυκ-υῖαι   λελυκ-ότα λελυκ-ότων λελυκ-όσι λελυκ-ότα λελυκ-ότα

 Η κλητική ενικού των τριτόκλιτων μετοχών και στα τρία γένη σχηματίζεται όμοια με την ονομαστική ενικού

Ασκήσεις:

Στο ρήμα να κλίνεις τις μετοχές ενεργητικής φωνής: βλάπτω

Ενεστώτας

Αρσενικό                                                    θηλυκό                                          ουδέτερο

Μέλλοντας

Αόριστος

Παρακείμενος

Στο ρήμα να κλίνεις τις μετοχές μέσης φωνής:   πράττω

Ενεστώτας

Αρσενικό                                                                     θηλυκό                                              ουδέτερο

Μέλλοντας

Αόριστος

Παρακείμενος

Να σχηματίσεις τις μετοχές που λείπουν από τον παρακάτω πίνακα.

Ενεστώτας	Μέλλοντας	Αόριστος	Παρακείμενος
ὁ ἁλιεύων
	ἡ πράξουσα
		τὸ βλάψαν
			ὁ τεθυκώς
ἡ γράφουσα