Άρθρα- Ουσιαστικά β κλίσης . Νέα Προγράμματα σπουδών.

 

Άρθρα-  Ουσιαστικά β κλίσης

 

1.Στις παρακάτω προτάσεις μπορείς να εντοπίσεις τα άρθρα; Νομίζεις πως μοιάζουν με αυτά στα νέα ελληνικά;

 Ἡμεῖς φυλάττομεν τοὺς ὄρκους τῶν θεῶν.

 Ὁ Θεὸς αὐξάνει τοὺς καρπούς  τῶν δένδρων.

Συμπλήρωσε τον πίνακα με το άρθρο στα νέα ελληνικά!

Ενικός αριθμός
	Αρσενικό	Θηλυκό	Ουδέτερο
Ονομ	ο	η	το
Γεν
Αιτ
Κλητ
Πληθυντικός αριθμός
Ονομ
Γεν
Αιτ
Κλητ

 2.  Δες το  άρθρο στα αρχαία ελληνικά. 

	αρσενικό γένος		θηλυκό γένος		ουδέτερο γένος
	ενικός	πληθυντικός	ενικός	πληθυντικός	ενικός	πληθυντικός
ονομαστική	ὁ	οἱ	ἡ	αἱ	τό	τά
γενική	τοῦ	τῶν	τῆς	τῶν	τοῦ	τῶν
δοτική	τῷ	τοῖς	τῇ	ταῖς	τῷ	τοῖς
αιτιατική	τόν	τούς	τήν	τάς	τό	τά
κλητική	(ὦ)	(ὦ)	(ὦ)	(ὦ)	(ὦ)	(ὦ)

Ο τύπος ὦ δεν είναι τύπος του άρθρου, αλλά επιφώνημα, που χρησιμοποιείται μπροστά από ονόματα κλητικής πτώσης.

Συμπλήρωσε τον πίνακα. Προσοχή στα πνεύματα και στους τόνους.( Γενική και δοτική ενικού και πληθυντικού -περισπωμένη)

Ενικός αριθμός
	Αρσενικό	Θηλυκό	Ουδέτερο
Ονομαστική
Γενική
Δοτική
Αιτιατική
Κλητική
Πληθυντικός αριθμός
Ονομαστική
Γενική
Δοτική
Αιτιατική
Κλητική

 

Παρατήρησες πως υπάρχει μια ακόμα πτώση, η δοτική;

Η δοτική, σήμερα, χρησιμοποιείται μόνο σε κάποιες στερεότυπες εκφράσεις. Η λέξη «δοτική» προέρχεται από το ρήμα «δίδωμι» (= δίνω) και δηλώνει αυτόν στον οποίο δίνεται κάτι, π.χ. δίδωμι τῷ φίλῳ δῶρα (= δίνω στον φίλο δώρα).

ἐν καιρῷ,    Ἐν μεγάλῳ κινδύνῳ,   ἐν λευκῷ ,   ἐν τῷ βίῳ,   σύν θεῷ  

Για να αποδώσουμε τη δοτική στη ν. ε., χρησιμοποιούμε κυρίως φράσεις με τις προθέσεις με, σε (στον, στην, στο), για ή απλή αιτιατική πτώση. Στη ν.ε. σώζονται στερεότυπες φράσεις με δοτική. Ποια είναι η σημασία των παρακάτω προτάσεων;

Διέπραξε το έγκλημα εν ψυχρώ!

Έχεις εν μέρει δίκιο.

3. Στις παρακάτω προτάσεις μπορείς να βρεις τα ουσιαστικά;

Ἡμεῖς φυλάττομεν τοὺς ὄρκους τῶν θεῶν.

Ὁ Θεὸς αὐξάνει τοὺς καρπούς  τῶν δένδρων.

 

4. Μοιάζουν με τα νέα ελληνικά; Θυμήσου πώς κλίνεται το ουσιαστικό ο νόμος στα νέα ελληνικά.

 Στη συνέχεια κλίνε το ίδιο όνομα στα αρχαία ελληνικά αφού παρατηρήσεις προσεκτικά τις καταλήξεις.

Οι καταλήξεις είναι:

Ενικός αριθμός
	Αρσενικό	Θηλυκό	Ουδέτερο
Ονομ	-ος -ου -ῳ -ον -ε		-ον -ου -ῳ -ον -ον
Γεν
Δοτική
Αιτ
Κλητ
Πληθυντικός αριθμός
Ονομ	-οι -ων -οις -ους -οι		-α -ων -οις -α -α
Γεν
Δοτική
Αιτ
Κλητ

Τo ουσιαστικό ανήκει στην β κλίση.    Η  β κλίση  έχει αρσενικά και θηλυκά που λήγουν σε -ος   και ουδέτερα που λήγουν σε -ον.

	Νέα ελλην.	Αρχαία ελλην.
Ενικός αριθμός
Ονομ	Ο νόμος	ὁ νόμος
Γεν
Δοτική
Αιτ
Κλητ
Πληθυντικός αριθμός
Ονομ
Γεν
Δοτική
Αιτ
Κλητ

 

 Παρατήρησε τις αλλαγές. Μπορείς να μας τις πεις;

5. Τα αρσενικά και τα θηλυκά έχουν σε όλες τις πτώσεις τις ίδιες καταλήξεις (και τα ξεχωρίζουμε μόνο από το άρθρο).

Κλίνε το θηλυκό : ἡ νῆσος

 

	Αρχαία ελληνικά
Ενικός αριθμός
Ονομ	ἡ νῆσος
Γεν
Δοτική
Αιτ
Κλητ
Πληθυντικός αριθμός
Ονομ
Γεν
Δοτική
Αιτ
Κλητ

 

6.Τα ουδέτερα έχουν μικρές αλλαγές με τα νέα ελληνικά . Κλίνε το δώρο στα νέα ελληνικά και τό δῶρον στα αρχαία ελληνικά . Εντόπισε τις αλλαγές.

	Νέα ελληνικά	Αρχαία ελληνικά
Ενικός αριθμός
Ονομ	Το δώρο	τό δῶρον
Γεν
Δοτική
Αιτ
Κλητ
Πληθυντικός αριθμός
Ονομ
Γεν
Δοτική
Αιτ
Κλητ

 

Προσοχή:  Η κατάληξη α των ουδετέρων είναι βραχύχρονη: τὰ μῆλᾰ,

Εργασίες για το σπίτι:

7.Να γράψετε τον τύπο που σας ζητείται.

 

τὸ μυστήριον : δοτική ενικού                           

ἡ ἄμπελος     : γενική ενικού                            

ὁ μόλυβδος    : γενική πληθυντικού               

ἡ διάλεκτος   : δοτική ενικού                           

ἡ βάσανος     : αιτιατική πληθυντικού       

ὁ κίνδυνος     : δοτική ενικού                          

ἡ πλίνθος      : αιτιατική πληθυντικού       

ὁ μάγος          : κλητική ενικού

ἡ νῆσος      :  αιτιατική ενικού

ὁ ἐχθρός :     γενική πληθυντικού

τό σῦκον :     δοτική πληθυντικού

ἡ ὁδός  :        γενική ενικού

ὁ σπόρος:      αιτιατική ενικού

τό ποτήριον: δοτική ενικού

ὁ ὕμνος : ονομαστική πληθυντικού

τό ἄστρον : τη δοτική πληθυντικού

 

8.Στο κείμενο που ακολουθεί εντόπισε τα ουσιαστικά της β κλίσης , αναγνώρισε την πτώση τους και γράψε την ίδια πτώση στον άλλο αριθμό.

Οἱ ἀγαθοὶ ἄνθρωποι καὶ ἐν κινδύνοις ἀεὶ ἀγαθὸν ἔχουσι θυμόν·

 τῷ γὰρ θεῷ πιστεύουσιν. 

῏Ω φίλε, ὁ θεὸς τοὺς ἀγαθοὺς ἀνθρώπους οὐ λείπει. 

Πολλοὶ ἄνθρωποι τῷ πλούτῳ μᾶλλον ἢ τῷ θεῷ πιστεύουσι.

  Αναγνωστικό αρχαίας ελληνικής γλώσσας : Γ Ν Ζούκης

 

Διάβασε για τα ουσιαστικά  β΄ κλίσης:

https://filologosab.blogspot.com/2018/09/blog-post_17.html